De betekenis van Pasen

Weet u de betekenis van Pasen?
Pasen is niet alleen een Christelijk feest, ook in andere culturen en godsdiensten wordt een soortgelijk feest gevierd. Dan met andere verhalen en andere symbolen.
 Zonder de belading van de verschillende kerken heeft de betekenis van Pasen een hele aardse betekenis die ook heden ten dage nog op ons allemaal van toepassing is.
Net zoals de sprookjes, mythen en sagen werden de wijsheden vroeger mondeling overgedragen. Hoewel wij tegenwoordig technologisch en wetenschappelijk geavanceerd zijn, is onze kennis over het leven zelf niet veranderd, misschien zelfs afgenomen.Deze verhalen geven ons deze kennis weer terug.

De gemeenschappelijk deler van alle verschillende visies op Pasen is dat het over vernieuwing of verjonging gaat. Dat heeft uiteraard te maken met de periode in het jaar. De lente komt er aan, de lammetjes lopen in de wei. Maar het gaat ook over opoffering. Zoals Jezus zichzelf opofferde voor de mensheid. In de Joodse betekenis staat de uittocht uit Egypte, de exodus, centraal en wordt het Lam geofferd. Vanuit de oude Germaanse verhalen kennen we de Paashaas. De haas, het enige dier wat zich opoffert voor een soortgenoot, door zijn plaats in te nemen bij een achtervolging door een roofdier. Daarvan kennen we weer “de haas” bij een hardloopwedstrijd.

Wat kunnen we hiervan leren voor ons dagelijks leven nu?
Het verhaal van de Exodus uit het oude testament past eigenlijk het meest bij deze tijdgeest. De uittocht van het Joodse volk uit Egypte. Egypte was in die tijd een zeer welvaren en materialistisch land. Vergelijkbaar met de cultuur van de westerse maatschappij nu. De Farao’s dachten zelfs de dood te kunnen overwinnen, zoals wij menen controle over alles te kunnen hebben. De Farao staat voor het Ego en de egoïstische cultuur.

Hoewel er in Egypte sprake was van overvloed, was het Joodse volk wel tot slaaf gemaakt. Zoals wij ook slaaf zijn van de materie, de zucht naar meer, de “ratrace”. Maar ook in een organisatie kunnen we slaaf zijn. Slaaf in de zin van het volgen van het groter geheel, zoals het hoort binnen die organisatie. Dit heeft overigens niets te maken met het feit dat we gewoon ons werk doen en daarbij prestaties leveren, zoals dat van ons verwacht mag worden. Het gaat om de wijze waarop we dat doen en of we daarin authentiek zijn en naar ons hart luisteren, i.p.v. het volgen van de regels (de paarse krokodil) of een cultuur die ontstaan is (zo doen wij dat hier).
Maar we zijn ook slaaf van onze persoonlijkheid, we dragen ieder ons kruis (zoals ook Jezus zijn kruis droeg.) De één meent alles perfect te moeten doen, de ander ontkent de problemen in zijn leven en weer een ander meent altijd sterk te moeten zijn ten opzichte van anderen. De uittocht naar het beloofde land, staat voor de terugkeer naar de bezieling, het loslaten van de persoonlijkheid en het streven naar materie, het ontkennen van ons gevoel. Aanleiding voor de exodus was de dood van Jozef, die de Joden tot die tijd had geleid. Na zijn dood verslechterde de relatie met de Farao en gingen de ogen van de joden dicht en werden hun harten gesloten. Herkenbaar?

De eerste stap om tot verandering te komen is "bewustzijn". Een bewustzijn wat we stelselmatig ontkennen. Zoals situaties die eigenlijk niet meer houdbaar zijn worden ontkent, worden goedgepraat.  Om ons op weg te helpen zijn tegenslagen nodig, zoals Egypte en de Joden werden "geholpen" met 10 plagen. Dan ontstaat op een gegeven moment het moment van loslaten, van overgave, maar ook van het offer. Want slechts daar waar de bewoners een lam hadden geofferd, liet God de eerstgeborene in leven, dit was de 10e plaag.

Het Paasfeest staat dus voor het loslaten en het offeren. Het sterven van het Ego, het opofferen van de geneugten die daarmee samengaan. Daarmee ook het openen van de ogen en het hart. Een groots moment. De Farao laat de Joden gaan. Jezus geeft zichzelf over aan het kruis en sterft, maar staat 3 dagen later weer op. De weg die dan volgt is de Hemelvaart en uiteindelijk Pinksteren. Hemelvaart staat hier voor de weg naar de hemel, naar het paradijs, naar verlossing. In de dagelijkse vertaling voor ons, de weg van ontwikkeling zoals wij die met onze trainingen volgen. 

Jaap Nieuwenhuijzen

Met dank aan Hans Wopereis (Het licht en de Korenmaat)