Oprah Winfrey

De aankondiging dat 2011 het laatste jaar gaat worden van de al 25 jaar lopende The Oprah Winfrey Show, leek ons een goede aanleiding om Oprah als persoon van de maand te kiezen.

 Als je aan Oprah denkt dan denk je onmiddellijk aan succes en imago. Bij het woord succes denken we al snel aan het Enneatype 3, de winnaar. Als het Enneagram bedoeld zou zijn om mensen in hokjes te plaatsen, was het artikel nu geschreven en zat mijn taak er op voor deze maand.

 Gelukkig zit de mens iets complexer in elkaar dan alleen een rugnummer. Het Enneagram is bij uitstek een middel om mensen beter te begrijpen. Hun ontwikkeling te doorgronden en zelfs om voorspellingen te kunnen doen over de mogelijkheden die nog in het verschiet liggen.

 Juist omdat Oprah door de meeste mensen vrij snel als “een 3” herkend zal worden, is het interessant te kijken naar de verschillende aspecten die een rol spelen bij het Enneatype 3.

 We hebben hier te maken met een uitermate goed ontwikkelde 3, dat houdt in dat de vleugels, de integratie en desintegratie richting van Oprah ook goed ontwikkeld zijn. Zo kan je bij Oprah een duidelijke 4 vleugel ontdekken. Interesse in het spirituele, het individualistische, het ondernemende op een originele wijze. Ook diepgang en oprechte  interesse in de mens zijn duidelijk aspecten die bij de 3 met een 4 vleugel horen. Het tegenoverliggende Enneatype 8, de baas, behoeft geen verdere uitleg. Wat Oprah wil dat gebeurt. Inclusief het neer zetten van de eerste zwarte president van de Verenigde Staten. 

Toch heeft Oprah ook een hele duidelijke 2 vleugel. Het opkomen voor de zwakkeren in de samenleving. Het willen delen van haar enorme rijkdom (2.3 miljard volgen Forbes), in allerlei projecten. En ook het weggeven van zeer dure cadeaus in haar shows. Ook haar wat mindere eigenschap, het troost eten, is te verklaren met haar 2 vleugel. Net als bij veel mensen wisselt haar vleugel regelmatig en zal sterk afhankelijk zijn van haar omgeving. Een 3 is en blijft een imago type en zal zich onbewust laten sturen door de situatie van dat moment.

Waarom is haar programma en Oprah zo’n enorm succes? Ook dat is te verklaren met het Enneagram. Van een kansarme zwarte vrouw tot de meest succesvolle en machtigste vrouw in de VS. Als dat niet the American dream vertegenwoordigt, wat dan wel? De VS, bij uitstek een 3 cultuur houdt van dit soort mensen, simpel en alleen omdat zij zichzelf herkennen. Of willen herkennen. Als zij het kan, dan is er voor mij ook een mogelijkheid, zo denkt de gemiddelde Amerikaan.  Kortom Oprah mag niet eens falen. Het ergste wat een 3 cultuur kan overkomen is falen. Het Vietnam debacle is nog steeds een onverwerkt thema in de VS. 

Oprah is bovendien niet alleen persoonlijk succesvol, ze weet een sfeer rond haar heen te creëren, dat alles en iedereen in haar omgeving ook succesvol is. En heel belangrijk, een onderdeel is van het geheel. Dat is de integratie richting van de 3 naar de 6 in praktijk brengen. Samen staan we sterk, zo denkt de kijker van de show, en we hebben een schitterend voorbeeld. In Amerika doet men aan helden verering. Men identificeert zich met het succesvolle deel van zichzelf. Een typische 3 eigenschap. Als ik niet succesvol ben, dan ben ik op zijn minst onderdeel van een succesvol, team, bedrijf of land. Juist dat gevoel, maakt van Oprah een succes. 

Tot slot nog iets over het ontstaan van een Enneatype 3. Het is algemeen bekend dat Oprah nu niet bepaald een eenvoudige jeugd heeft gehad. Sexueel misbruik door ooms en neven, een zwangerschap op haar 14^e, met een doodgeboren kindje als eindresultaat. Een vader met losse handjes. Ga zo maar door. Vaak wordt de vraag gesteld, hoe ontstaat nu een Enneatype? Dat is ongeveer net zo’n makkelijke vraag als: Hoe is de wereld ontstaan, en waarvoor zijn we hier op aarde. We scharen deze vraag maar onder de grote levensvragen. Toch is er wel iets zinnigs over te vertellen. 

Elk gedrag heeft een reden. Een kind dat vaak geslagen wordt gaat zich hier op een bepaalde manier tegen weren. Hiervoor wordt een bepaald verdedigingsgedrag ontwikkeld. Mijn vroegere buurjongen ging op karateles toen hij eens een keer ongenadig in elkaar was geslagen. Een ander kijkt hoe een volgende aframmeling voorkomen kan worden. De strategie van Oprah was om succesvol te zijn. Als zij  succes had, zou haar vader haar met rust laten. 

Er is een theorie binnen de studie van het Enneagram die uitgaat van de kindziel. Dit is bij de 3 een ziel van het type 6, die verlegen en angstig is.

De wereld is een angstige plek en anderen kunnen bedreigend zijn, zo is de overtuiging van de 3 kindziel. De 3 is als de dood om als het meisje dat gepest en vernedert wordt te eindigen. Dat is de reden voor het nastreven van succes waarmee zij wil voorkomen dat anderen haar als ‘loser’ zien.

De 3 heeft vaak een onbewuste, altijd aanwezige angst, dat iets niet volbracht kan worden. Helaas zal ondanks ook alle behaalde successen dit gevoel nooit verdwijnen. Pas als de 3 haar angst onderkent zal zij kunnen transformeren en op zichzelf kunnen vertrouwen in plaats van het beeld wat zij neer zet. 

Deze ontwikkeling is volop gaande bij Oprah. Juist door nu te stoppen met haar show.